Stosowanie leków przeciwzakrzepowych u starszych pacjentów – konieczność indywidualizacji terapii.

Zarówno pierwotna, jak i wtórna prewencja udarowa stanowi szczególne wyzwanie terapeutyczne w grupie pacjentów w wieku podeszłym. Specyficzne podejście do leczenia pacjentów w starszym wieku wynika przede wszystkim ze zwiększającego się z upływem lat ryzyka krwawienia oraz częstszego stosowania różnych leków i leków zwiększających ryzyko powikłań krwotocznych jak kwas acetylosalicylowy, klopidogrel, antagonści witaminy K oraz leki przeciwkrzepliwe nowej generacji. Częściej niż w innych grupach wiekowych występują problemy ze współpracą z pacjentem, a także istnieje możliwość stosowania wielu leków i ewentualnych interakcji między nimi. Dlatego lekarze wahają się, jak stosować lub czy stosować leczenie rozrzedzające krew u starszych osób. Jednak na podstawie przeprowadzonych badań można z całą pewnością stwierdzić, że w zapobieganiu udarom, a zwłaszcza w przebiegu migotania przedsionków, wraz z wiekiem rosną korzyści związane ze stosowaniem leków rozrzedzających krew, choć równocześnie rośnie ryzyko związane z nimi.

Jednak wiek nie powinien być jedynym powodem odstąpienia od leczenia przeciwzakrzepowego – nie istnieje wykluczenie tylko ze względu na wiek. Przeciwwskazania do leczenia ustala się na podstawie zestawienia prawdopodobieństwa korzyści uzyskiwanych z zastosowania leczenia i możliwości wystąpienia krwawienia. Na przykład 90-letnia kobieta z migotaniem przedsionków o dużym ryzyku, poza chorobą podstawową zdrowa, stosująca 2 lub 3 inne leki, powinna bezdyskusyjnie otrzymywać leki zmniejszające krzepliwość krwi. Natomiast u 70-letniego mężczyzny po przebytym niedawno ciężkim krwawieniu z wrzodu dwunastnicy, stosującego 8 różnych leków, bez względu na to, jak duże jest ryzyko udaru mózgu związanego z migotaniem przedsionków, leczenia przeciwzakrzepowego nie należy włączać, ponieważ w jego przypadku istnieje bardzo duże ryzyko ciężkiego zagrażającego życiu krwawienia.

~ opinia prof. Mark Crowther z McMaster University, Hamilton, Kanada.